Без конкурсу і аплаты: як Машэнскі атрымлівае рыбныя квоты ў Расіі

17/04/2026 - 10:54

Аляксандр Машэнскі

Буйны беларускі перапрацоўшчык рыбы “Санта Брэмар” у асноўным завозіць прадукцыю з Нарвегіі і Ісландыі, але ў свой час паспеў заняць нішу для лоўлі і ў расійскіх морах.

Журналісты-расследавальнікі “Бюро Медыя” высветлілі, як беларускія бізнесмены, прыбліжаныя да Лукашэнкі, здолелі атрымаць квоты на вылаў рыбы ў Расіі. Гэты бізнес дзесяцігоддзямі прыносіць мільёны долараў вызначанай групе людзей. Сярод іх ёсць і вядомы рыбны кароль Аляксандр Машэнскі, кіраўнік “Санта Брэмар”.

Журналісты кажуць, гісторыя з дамоўленасцямі Беларусі на вылаў рыбы ў Расіі існуе даўно. Фактычна квоты на гэта падзелены паміж набліжанымі да Лукашэнкі бізнесменамі.

Акрамя “Санты”, ёсць і іншыя гульцы рыбалавецкага промыслу ў Расіі, занятыя кампаніяй “Белрыба” (дзяржаўнае прадпрыемства), а з 2023 года — “Марскія промыслы” і “Марскія сезоны”, якія належаць Людміле Няронскай — асобе, набліжанай да сям’і Віктара Лукашэнкі.

Расследавальнікі знайшлі сувязі Машэнскага з пуцінскімі алігархамі — братамі Ратэнбергамі.

— Канкрэтна ў гэтым кейсе гаворка аб тым, што рынкавая эканоміка і наогул канкурэнтнае бізнес-асяроддзе тут не працуе. Таму што няма мэты гэтыя квоты прадаць, каб дзяржава на гэтым зарабіла і атрымала нейкую суму, у тым ліку нейкія выплаты ў выглядзе падаткаў. Ёсць мэта, каб на гэтым канкрэтным бізнесе, на гэтых квотах зараблялі канкрэтныя людзі. З боку Беларусі гэтыя людзі — Няронская і Машэнскі, — дадае журналістка “Бюро Медыя” Ксенія Вязнікоўцава.

Хто такі Аляксандр Машэнскі?

Аляксандр Машэнскі — беларускі бізнесмен, генеральны дырэктар групы кампаній "Санта", да 2025 года быў ганаровым консулам Ісландыі ў Беларусі і старшынёй Беларускай федэрацыі акадэмічнага веславання.

Улетку 2025 года Польшча ўпісала Машэнскага ў нацыянальны санкцыйны спіс. Яго дзейнасцю зацікавіліся супрацоўнікі Нацыянальнай падатковай адміністрацыі (KAS). Крыніцы TVN24 сцвярджалі, што працэс уключэння Машэнскага ў "чорны спіс" заняў незвычайна шмат часу і сутыкнуўся з супрацівам з боку розных ведамстваў.

Між тым беларускі бізнесовец неаднаразова лятаў на прыватных самалётах з членамі сям'і Аляксандра Лукашэнкі. Таксама ён уваходзіць у Савет па развіцці прадпрымальніцтва, узначальвае Беларускую федэрацыю веславання.

А яшчэ ўваходзіць у праўленне Прэзідэнцкага спартыўнага клуба, якім кіруе Дзмітрый Лукашэнка. Машэнскі быў даверанай асобай Аляксандра Лукашэнкі на выбарах 2010 года і прысутнічаў на так званай "таемнай інаўгурацыі" ў 2020 годзе.

На падставе гэтых фактаў арганізацыя BELPOL называе яго “гаманцом” Лукашэнкі.