Польшча кажа, што на 100% кантралюе мяжу з Беларуссю. Навошта тады новы плот?

Эфектыўнасць затрыманняў і прадухілення незаконнага перасячэння польска-беларускай мяжы дасягнула 100%. Пра гэта днямі заявіў міністр абароны Польшчы Уладзіслаў Касіняк-Камыш, спасылаючыся на дадзеныя кіраўніка Памежнай службы:

"Яшчэ нядаўна мы гаварылі аб эфектыўнасці больш як 90%. Цяпер спыняюць 100% тых, хто спрабуе перасекчы мяжу".

Паводле міністра, колькасць спроб перасячэння мяжы скарацілася больш чым на 90% — з 1 студзеня па 14 красавіка мінулага года іх было каля 5000, а сёлета — за той жа перыяд — крыху больш за 100.

Такая эфектыўнасць, лічыць палітык, звязана з тым, што на мяжы з Беларуссю "наладжана блакада, устаноўлены оптыка-электронныя сродкі і сістэма хуткага рэагавання, у якой задзейнічана пяць тысяч салдат, памежнікаў і паліцэйскіх".

Па даных Памежнай службы, апошняя буйная спроба незаконнага перасячэння мяжы адбылася 11 снежня мінулага года — тады трапіць у ЕС спрабавалі каля 180 чалавек. Але ў першыя месяцы 2026 года сітуацыя змянілася. Да прыкладу, 16 красавіка была адна такая спроба, 15 — 5, 20-22 сакавіка — 30.

Аднак, як піша Gazeta Wyborcza, казаць пра тое, што палякі спыняюць 100% незадакументаваных мігрантаў, рана. Па-першае, таму, што Памежная служба паведамляе толькі пра спробы, якія ёй атрымалася паспяхова прадухіліць. Яшчэ ў другой палове мінулага года памежнікі прызнавалі ў сваіх справаздачах, што некаторым замежнікам удавалася перасекчы беларускую мяжу з Польшчай і быць затрыманымі ў прымежных лясах. Эфектыўнасць гэтых спроб захоўвалася ў сакрэце. Сёлета падобныя паведамленні цалкам спыніліся.

Па-другое, замежнікаў, якія перасеклі мяжу, па-ранейшаму бачаць мясцовыя жыхары. Як і назіраюць аблавы вайскоўцаў, якія спрабуюць знайсці тых, каму ўдалося прарвацца ў ЕС.

Па-трэцяе, на мяжы з Беларуссю Польшча будуе чарговы плот, які ўмацоўвае існуючую стальную загароду, да якой летась былі дабаўлены дадатковыя папярочныя сталёвыя пралёты. Працы вядуцца ваеннаслужачымі інжынерных войскаў, матэрыялы прадастаўлены Памежнай службай. Будаўніцтва пачалося адначасова ў пяці месцах. Штодзень будуюцца новыя ўчасткі новага плота.

"Новая ўстаноўка замарудзіць спробы мігрантаў незаконна перасекчы мяжу. Гэта дасць нам час на рэакцыю. Тут будзе вельмі добрая магчымасць спачатку затрымаць гэтых людзей і канфіскаваць іх інструменты, таму што ўсё гэта будзе адбывацца выключна на польскім баку", — тлумачыць камандзір Падляскага пагранічнага падраздзялення Славамір Клякотка.

Новы бар'ер будуецца побач з асфальтаванай пад'язной дарогай. Ён складаецца з чатырохметровага плота, увянчанага калючым дротам і дадатковымі віткамі дроту. З боку лесу ўстанаўліваецца двухмятровы плот для абароны жывёл ад траўмаў. Бар'ер павінен пакрыць увесь 186-кіламетровы ўчастак мяжы на Падляссі. Завяршэнне праекта запланавана на канец вясны.

Некаторыя жыхары памежных раёнаў скептычна ставяцца да паведамленняў пра 100% затрыманне і прадухіленне незаконнага перасячэння польска-беларускай мяжы.

"Калі мэта дасягнута на 100%, навошта ініцыяваны яшчэ адны дарагія інвестыцыі, такія як будаўніцтва чатырохметровага плота з калючага дроту?"

Першыя паведамленні пра адсутнасць спроб незаконнага перасячэння польска-беларускай мяжы супалі з адкрыццём двух пераходаў на мяжы з Беларуссю 17 лістапада 2026 г. — у Баброўніках і Кузніцы-Беластоцкай. Але ці сапраўды гэта так, сказаць складана, бо з 13 чэрвеня 2024 года на мяжы ў Падляскім ваяводстве дзейнічае буферная зона, куды могуць па пропусках патрапіць толькі мясцовыя жыхары і вайскоўцы, і куды закрыты доступ праваабаронцам і гуманітарным арганізацыям.

Міграцыйны крызіс на мяжы Беларусі з краінамі ЕС мяжы працягваецца з лета 2021 года. Кіраўніцтва Польшчы, Літвы і Латвіі ўпэўнена, што ён справакаваны рэжымам Лукашэнкі па ўказанні Крамля.