Палітолаг: Для Мінска было важна вызваліць Пачобута

28/04/2026 - 16:45

Анджэй Пачобут з намеснікам галоўнага рэдактара Gazeta Wyborza Барташам Т. Веліньскім

Анджэй Пачобут з намеснікам галоўнага рэдактара Gazeta Wyborza Барташам Т. Веліньскім / Facebook

— Гэта вялікі сюрпрыз, канечне, вельмі пазітыўны, — дзеліцца сваёй першай рэакцыяй польскі палітолаг Каміль Клысінскі, каментуючы навіну пра абмен Анджэя Пачобута. Паводле яго слоў, ніхто не чакаў, што гэта адбудзецца менавіта сёння.

Журналіста Gazeta Wyborcza Анджэя Пачобута абмянялі разам з двума грамадзянамі Польшчы і двума грамадзянамі Малдовы пры пасярэдніцтве спецпрадстаўніка ЗША Джона Коўла і спецслужбаў Румыніі і Малдовы.

— Канечне, мы вельмі рады вітаць Анджэя на волі, але палітычна гэта складана растлумачыць. Бо Мінск не дэманстраваў гатоўнасці пайсці на рэальны дыялог і нават на такую ўступку, як вызваленне аднаго, але вельмі важнага для Польшчы чалавека.

Мы ўсё роўна бачылі нежаданне з боку афіцыйнага Мінска размаўляць з Польшчай, з Літвой, з Латвіяй. Мы бачылі канфрантацыйны падыход: розныя правакацыі, абвінавачанні ў тым, што мы рыхтуем напад, што мы неканструктыўныя і г. д., — кажа Каміль Клысінскі.

Старшы даследчык Цэнтра ўсходніх даследаванняў у Варшаве падкрэслівае, што гэты абмен не мог адбыцца без удзелу Расіі і ФСБ.

— Гэта занадта адчувальнае пытанне не толькі для Лукашэнкі, але і для Масквы: нават абмежаваныя перамовы з Польшчай. Гэта справа не толькі Беларусі, але і яе важнага саюзніка — Расіі, з якім яна разам вядзе вайну супраць Украіны і гібрыдную вайну супраць Захаду.

Гэта адкрывае дадатковы кантэкст для разважанняў. Час пакажа, да чаго ўсё ідзе, але не думаю, што нас чакае поўны адкрыты дыялог з Мінскам, які мы назіралі да 2020 года. Гэта, хутчэй за ўсё, спроба зняць пэўную напружанасць паміж Варшавай і Мінскам.

Таксама расійскія медыя паведамілі, што падчас абмену Беларусі і Расіі былі перададзены шпіёны, затрыманыя ў Польшчы, у тым ліку расійскі археолаг Аляксандр Буцягін. Клысінскі адзначае, што ўлады Беларусі чакалі такой нагоды.

— Для Мінска было важна вызваліць Анджэя Пачобута. Яны шукалі найбольш зручны спосаб, які дазволіў бы захаваць твар і не паказаць слабасць, што заўсёды было важна для рэжыму Лукашэнкі, як і для ўсіх аўтарытарных і таталітарных рэжымаў.

І такі абмен шпіёнаў, дыверсантаў і іншых падазроных асоб, думаю, быў найбольш прыдатным для Мінска — менавіта праз яго закулісны, непублічны характар.

Гэта свайго роду прыніжэнне для Анджэя, што ён апынуўся ў адной кампаніі з такімі людзьмі, якіх абвінавачвалі, а ў некаторых выпадках і асудзілі за шпіянаж.

Niezłomny. „Będę mógł tam wrócić?” - to były jego pierwsze słowa. „Tylko ty decydujesz. Jesteś już wolnym człowiekiem” - odpowiedziałem. pic.twitter.com/U7i6rdcXd4
— Donald Tusk (@donaldtusk) April 28, 2026

Анджэй гэтым не займаўся. Гэта журналіст, актывіст польскай меншасці.

І тое, што яго ўключылі менавіта ў такі абмен — таксама цынічны крок Мінска, каб паказаць: “Вось, глядзіце, мы аддалі аднаго «злачынцу» ў абмен на нашых «герояў», якія працавалі на карысць нашай краіны — Беларусі і, магчыма, Расіі”.

Што будзе далей?

Польскі палітолаг Каміль Клысінскі адзначае, што гэты абмен яшчэ не азначае пачатку адкрытага дыялогу паміж Мінскам і Варшавай.

— Мы ўсё роўна знаходзімся па розныя бакі барыкад. Мы не падтрымліваем агрэсію Беларусі і Расіі супраць Украіны. Мы не падтрымліваем гібрыдныя атакі. Мы не падтрымліваем недэмакратычны лад Беларусі і палітыку рэпрэсій.