Вы тут

Давер да ўладаў Беларусі вырас: спрацавала "абы не было вайны"?

Выглядае на тое, што запускі ракет па Украіне з беларускай тэрыторыі многімі яшчэ не лічацца ўдзелам у вайне / Мінабароны

Вайна ва Украіне дазволіла ўладам падняць давер да сябе за кошт нейтральных беларусаў. Аднак раскол у грамадстве павялічыўся, расказаў сацыёлаг Філіп Біканаў у часе прэзентацыі справаздачы "Беларускі трэкер перамен".

Такія вынікі параўнання апытанняў гарадскіх жыхароў Беларусі ў кастрычніку 2021 года (1500 чалавек) і ў траўні 2022 года (1024 чалавекі). Апытанні праводзіліся анлайн.

 

Старонка перагортваецца?

Сацыёлагі падзялілі беларусаў на чатыры групы ў залежнасці ад таго, наколькі яны давяраюць, напрыклад, міліцыі ці палітвязням. Так выйшлі наступныя сегменты: заўзятыя прыхільнікі ўлады, схільныя давяраць, схільныя не давяраць і заўзятыя праціўнікі.

Тут грамадства падзялілася практычна напалову, а давер да ўлады моцна вырас з кастрычніка 2021 года да траўня 2022-га. Тых, хто схільны давяраць уладзе, або заўзятых яе прыхільнікаў аказалася 48% у траўні 2022 года, хоць у кастрычніку 2021 года было 38%.

Доля тых, хто давярае і не давярае ўладзе / Філіп Біканаў

— Сярод заўзятых праціўнікаў значна больш мужчын, больш адукаваных, прадстаўнікі сегмента часцей пражываюць у Мінску і маюць больш высокі даход. Сярод прадстаўнікоў заўзятых прыхільнікаў, наадварот, больш жанчын. Заўзятыя прыхільнікі менш адукаваныя, маюць даход ніжэй сярэдняга, — адзначаецца ў справаздачы экспертаў.
 

"Магло быць і горш": адкуль узяўся рост папулярнасці ўлады

Прыхільнікі і праціўнікі ўлады ацэньваюць сітуацыю ў краіне зусім па-рознаму. Гэта сацыёлагі высветлілі з дапамогай Індэкса сацыяльных настрояў. Ён адлюстроўвае грамадскія, палітычныя і эканамічныя перажыванні беларусаў. Індэкс вар'іруецца ад 0 да 200. Калі паказчык меншы за 100, то настроі адмоўныя.

Індэкс разбіваецца на Індэкс бягучага становішча сям'і, Індэкс дабрабыту краіны, Індэкс чаканняў і Індэкс ацэнкі ўлады.

— У параўнанні з кастрычнікам 2021 года мы бачым рост усіх індэксаў, акрамя Індэкса сям'і. Гэта азначае, што становішча ўласнай сям'і ацэньваецца горш, а беларусы адчуваюць уплыў эканамічнага крызісу на матэрыяльнае становішча сваіх сем'яў (больш за 40% заявілі пра пагаршэнне дабрабыту).

Як людзі ацэньваюць сваё становішча і становішча краіны / Філіп Біканаў

У прыхільнікаў улады і тых, хто ёй давярае, усе індэксы аказаліся вышэйшыя за 150 балаў. У заўзятых праціўнікаў улады значэнні індэксаў зусім маленькія. Індэкс улады і Індэкс дабрабыту краіны меншы за 15%. Індэкс сям'і — 74 балы за кошт таго, што ў праціўнікаў улады часта больш высокія даходы.

Аднак калі разглядаць чатыры групы разам, то значэнні амаль усіх індэксаў павялічыліся. Збольшага гэта і тлумачыць рост даверу да ўлады, лічаць сацыёлагі.

Як ацэньваюць перспектывы і стан сям'і і краіны вылучаныя групы / Філіп Біканаў

Адкуль жа ўзяліся людзі, якія сталі лепш ацэньваць свой стан? За кошт "нейтралаў", лічаць эксперты. Паводле звестак Chatham House, прыкладна пятая частка беларусаў нейтральна ставіцца і да ўлады, і да апазіцыі. Для іх вайна — падстава даверыцца рыторыцы ўладаў пра "астравок стабільнасці".

Цяпер у беларусаў, незадаволеных уладай, ёсць "сілавы блок" у выглядзе каліноўцаў / фота з сацыяльных сетак

Вайна ва Украіне стала дадатковым фактарам расколу ў беларускім грамадстве пасля жніўня 2020 года.

— З пункту гледжання ўзаемнага непрымання сацыяльных груп можна вылучыць тры групы, у якіх назіраецца найбольш моцны раскол.

Заўзятыя праціўнікі ўлады сталі недалюбліваць рускіх, як і заўзятыя прыхільнікі — украінцаў і палякаў. Па традыцыі могуць лёгка ідэнтыфікаваць і не прымаюць адно аднаго перакананыя прыхільнікі і праціўнікі Лукашэнкі. Апошняя група — тыя, хто ўхваляе і не ўхваляе дзеянні Расіі ва Украіне.

Каб сачыць за галоўнымі навінамі, падпішыцеся на канал Еўрарадыё ў Telegram.

Мы штодня публікуем відэа пра жыццё ў Беларусі на Youtube-канале. Падпісацца можна тут.