Праверка беларусак на бясплоднасць не мае клінічнага абгрунтавання — гінеколаг

Міністэрства аховы здароўя Беларусі хоча правяраць беларусак ва ўзросце 18–39 гадоў на бясплоднасць і ацэньваць запас яйкаклетак. Гэтая працэдура будзе ўключаная ў праграму дыспансерызацыі.

"Белыя халаты" папрасілі лекара-гінеколага Станіслава Салаўя патлумачыць гэтае рашэнне. Доктар адзначае, што "скрынінг — важнае і патрэбнае дзеянне, але ўжываць яго трэба з розумам" і тады, калі ў жанчыны ёсць запыта на працэдуру.

"Многія аўтарытэтныя арганізацыі ўжо даўно вывучылі гэтае пытанне і патлумачылі, чаму такія праграмы бескарысныя. Гэтыя аналізы мае сэнс здаваць толькі тады, калі ў жанчыны ўзніклі праблемы, гэта значыць яна спрабуе зацяжарыць, але ў яе не атрымліваецца, або калі ў яе ёсць праблемы са здароўем і патрабуюцца дадатковыя даследаванні.

Мы ж бачым сітуацыю, калі па краіне будуць праводзіць дзясяткі тысяч бясплатных і абавязковых аналізаў абсалютна здаровым людзям. Вынікі гэтых аналізаў нічога не дадуць, бо пры адсутнасці праблемы яны нічога не паказваюць", — лічыць доктар.

Тады навошта Міністэрства аховы здароўя пайшло на такі крок? Салавей лічыць, што гэта новы інструмент ціску і запалохвання жанчын.

"Калі паказчык АМГ [аналіз крыві на антымюлераў гармон. — Еўрарадыё] у дзяўчыны будзе крыху ніжэйшы за норму, яе пачнуць агітаваць “пакуль не позна” бегчы і станавіцца мамай. Хоць, паўтаруся, гэты аналіз дае толькі вельмі прыблізнае ўяўленне пра тое, ці можаце вы зацяжарыць, і тое ў сітуацыях, калі ёсць праблема, а пры адсутнасці скаргаў гэта сумнеўна", — кажа лекар-гінеколаг.

Міжнародны досвед

"Белыя халаты" пішуць, што шэраг міжнародных медыцынскіх арганізацый паказвае на абмежаваную каштоўнасць такога тэсту пры адсутнасці скаргаў на бясплоднасць.

Еўрапейскае таварыства рэпрадукцыі чалавека і эмбрыялогіі (ESHRE) адзначае, што АМГ не з'яўляецца надзейным паказчыкам здольнасці жанчыны зацяжарыць: у жанчын аднаго ўзросту верагоднасць натуральнага зачацця ў сярэднім не залежыць ад узроўню гэтага гармону. Паводле звестак арганізацыі, нармальны або высокі ўзровень АМГ можа стварыць ілжывае пачуццё бяспекі і прывесці да адкладання цяжарнасці, а нізкі ўзровень — выклікаць неабгрунтаваную трывогу.

Амерыканскі каледж акушэраў і гінеколагаў (ACOG) рэкамендуе ўрачам з асцярожнасцю інтэрпрэтаваць вынікі тэсту на АМГ у жанчын, якія раней не спрабавалі зацяжарыць.

Брытанскае таварыства фертыльнасці (British Fertility Society) нагадвае, што тэсты на аварыяльны рэзерв першапачаткова распрацоўваліся для прагназавання адказу яечнікаў на прэпараты пры ЭКА, а не для ацэнкі натуральнай фертыльнасці.

Каралеўскі аўстралійскі каледж урачоў агульнай практыкі (RACGP) паказвае, што назапашаныя звесткі не пацвярджаюць здольнасць АМГ прадказваць фертыльнасць, тэрмін наступлення цяжарнасці або яе вынік, а па-за лячэннем бясплоддзя тэст часта прыводзіць альбо да неабгрунтаванай занепакоенасці, альбо да ілжывага заспакаення.