Максім Нікітка-Міровіч: У нашай музыцы прыхаваны пазітыў высокага ўзроўню

120608 BackStage1.mp3

 

120608 BackStage2.mp3

 

120608 BackStage3.mp3

 

 

Пра музычную адукацыю


Еўрарадыё: Ходзяць
чуткі, што вы, Максім, маеце кансерваторскую музычную адукацыю і нават
спяваеце ў оперным тэатры…

Максім Нікітка-Міровіч: Не! Я не ведаю,
адкуль узяліся гэтыя чуткі: класічную адукацыю я атрымоўваю толькі зараз — гэта
мая другая вышэйшая адукацыя і яна датычыцца менавіта музыкі. Я атрымоўваю яе ў
Англіі завочна. Вось так. А ў кансерваторыі я не вучыўся. Мне ўвогуле не вельмі
падабаецца наш падыход да вышэйшай адукацыі, асабліва што тычыцца творчых
спецыяльнасцяў.


Еўрарадыё: А
што вы вывучаеце ў Англіі?

Максім Нікітка-Міровіч: Вывучаю менавіта
тэорыю і гісторыю музыкі і кампазіцыю. Там падыход да адукацыі ўвогуле іншы,
таму што яны не ставяць за мэту зрабіць з цябе спецыяліста, які будзе ў вузкім
сэнсе працаваць у нейкай галіне, якая ўжо вызначана. Увогуле ў адукацыі
англійскага кшталту няма такога, што ёсць нейкая, напрыклад, спецыяльнасць па
дыплому. Закончыўшы гэты курс, можна ўвогуле не звязвацца з музыкай, сказаўшы,
што ўсё ўжо напісана да мяне. Розніца менавіта ў гэтым — няма размеркавання.


Пра тое, чаму сінт-поп, і пра
Баха


Еўрарадыё: У
нашай краіне музыкі з адукацыяй у большасці асядаюць у аркестрах, музычных
школках ці кавер-бэндах. Вы ж абралі незвычайны шлях — заняліся сінт-попам. Чым
вас прывабіла яго эстэтыка?

Максім Нікітка-Міровіч: Сінт-поп у маёй
творчасці будзе датычыцца менавіта першага дыску. “Будет лаковый дождь”
зроблены ў сінт-поп стылістыцы адмыслова: гэта ілюстрацыя музыкі 1980-х. Такая
была задума — зрабіць стылізацыю. А дыск, які мы робім зараз, адыходзіць ад
стылістыкі сінт-попу. Ён таксама будзе электронным, але ў больш сучасным сэнсе…
Вядома, што падыход да электроннай музыкі тычыцца не толькі гучання, але і
канструявання гэтай музыкі, працы з апрацоўкай гуку… Увогуле падыходы да
напісання музыкі могуць быць вельмі рознымі. Ды электронная музыка і з’явілася
як канструяванне. Напрыклад, у даваенны і пасляваенны час перад кампазітарамі
стаяла задача адмыслова адысці ад традыцый класічнай музыкі. Тагачасныя аўтары
аналізавалі тое, што рабілася ў класічнай музыцы, бралі іншыя інструменты і
выкарыстоўвалі іншыя падыходы да стварэння музыкі. Пачыналі нават не з
партытур, як у варыянце з класічнай музыкай, а адразу ў студыі, нават не ўяўляючы,
што атрымаецца ў выніку.


Еўрарадыё: У
такім выпадку пачынальнікам электроннай музыкі быў Бах — яшчэ той канструктар!

Максім Нікітка-Міровіч: Так! У Баха вельмі
шмат менавіта канструявання ў музыцы, такога матэматычнага падыходу. У вельмі
цікавага сучаснага філосафа Дагласа Хафштадтэра ёсць кніга “Гёдэль, Эшэр, Бах —
гэтая бясконцая гірлянда”. Бах — кампазітар, Эшэр — гравёр, які малюе
матэматычныя гравюры, а Гёдэль — вядомы сучасны матэматык. І вось Хафштадтэр
праводзіць такую паралель, што ўсё, што робяць гэтыя тры творцы, — гэта адно і
тое ж, і ўсё, што яны робяць, мае адну структуру.


Еўрарадыё: Ці
дапамагае музычная адукацыя ў стварэнні электронных кампазіцый?

Максім Нікітка-Міровіч: Натуральна! Таму
што музычная адукацыя, на мой погляд, перш за ўсё грунтуецца на сур’ёзным
аналізе, то бок, калі ты робіш ужо свядома тое, што рабілі да цябе ў гэтым
накірунку. І калі з дапамогай адукацыі ты аналізуеш пэўны досвед, то свае
кампазіцыі рабіць прасцей.


Еўрарадыё: А
вы аналізавалі беларускую і сусветную сінт-поп сцэны, калі сталі на шлях
першага альбому?

Максім Нікітка-Міровіч: Прадстаўнікоў
сусветнага сінт-попу я слухаў даволі шмат, але, хіба, слухаў крыху збоку. Тут
цікава, як нейкія рэчы рабілі да цябе, які быў падыход у свой час да музыкі.
Нам быў нават больш цікавы пачатак 1980- х, чым развіты сінт-поп канца 1990-х.
Вядома, мы аналізавалі гэтыя кампазіцыі. Вось і Зміцер, з якім мы робім музыку разам у праекце
KOSMODROMM,
ён таксама аналізаваў саўнд і падыход да гуку, які быў у тыя часы, — ён больш
адказны за фінальнае гучанне твора.


Еўрарадыё: А
што наконт таго, што “ўвесь шарм сінт-попу ў дылетантызме і спробе яго
пераадолення”?

Максім Нікітка-Міровіч: Мабыць, у нас таксама хапае
дылетантызму ў гэтым сэнсе ў музыцы, таму што мы не лезлі ў бок складаных
гармоній ці нават складаных падыходаў да аранжыровак, як, напрыклад, у
Бенжаміна Брытана, калі песня адначасовы гучыць у дзвюх танальнасцях: калі
акампанемент грае нешта сваё, а спявак спявае сваё ў іншай танальнасці. Ну,
гэта такая больш кампазітарская, складаная праца. Таму мы ў нейкім сэнсе ўсё
рабілі ў дылетанскім парыве.


Пра альбомы — будучы і мінулы


Еўрарадыё:
Ці застанецца сінт-поп у другім альбоме, які вы зараз актыўна рыхтуеце да
выдання? Як увогуле вы вызначаеце свой стыль?

Максім Нікітка-Міровіч: Ну, хутчэй гэта электронная музыка ў шырокім сэнсе, якая ўключае ў сябе, мабыць, усё, што было зроблена
ў гэтым кірунку да нас.


Еўрарадыё:
Сінт-поп — дастаткова халодны стыль, хоць, у прынцыпе і Depeshe Mode, і Camouflage папулярныя
прадстаўнікі стылю — умеюць пісаць вельмі пяшчотныя і цёплыя песні… Чаму ў першым
альбоме KOSMODROMM вы звярнуліся да нямоднай і недзе забытай чарнобыльскай тэмы?

Максім Нікітка-Міровіч: Калі гаварыць пра
этапы стварэння альбома, усё пачалося не з сінт-попу, а менавіта з тэмы. Тэма была
для мяне заўсёды цікавая. Гэты альбом можна назваць пераасэнсаваннем трагедыі.
А сінт-поп быў другасным у гэтай працы. Дзякуючы яму мы паспрабавалі перадаць
атмасферу тых часоў, калі здарыўся Чарнобыль.


Еўрарадыё: А
што вы хацелі сказаць гэтым альбомам?

Максім Нікітка-Міровіч: Мабыць, нельга
адназначна сказаць, што менавіта. Гэта крыху рэтраспектыўнае бачанне, да якога
далучаюцца ўспаміны дзяцінства, музыка тагачасных радыёкропах — менавіта
сінт-поп. І з такіх аскепкаў склалася адзінае цэлае. А ўжо кожны чуе ў музыцы
нешта сваё. То бок, на пошту нашага праекту часта прыходзяць лісты ад слухачоў.
І цікава назіраць за тым, што кожны бачыць у гэтай музыцы – вельмі розныя
трактоўкі і версіі зместу дыску. Ён для гэтага і ствараўся, каб пачуць гэтыя
версіі.


 Еўрарадыё:
А хто ваш слухач? На каго разлічана ваша музыка?

Максім Нікітка-Міровіч: Часцей за ўсё гэта
маладыя людзі, якія любяць чытаць кніжкі рознага кшталту, а таксама тыя, хто
цікавіцца сучаснай музыкай.


Еўрарадыё:
Зараз вы рыхтуеце наступную пласцінку, яшчэ больш драматычную па сваёй
сутнасці. Што мусіць зразумець яе слухач? Пра што будзе яна?

Максім Нікітка-Міровіч: Пласцінка будзе
пра віртуальную рэальнасць — таксама вельмі цікавая тэма, якая ўзята з фантастычнай
літаратуры, утопіяў, дзе людзі жывуць у сканструяваным свеце. У выпадку нашага
дыску гэты свет сканструяваны з лічбавых прыстасаванняў. Дыск, як і першы,
таксама будзе драматычным… Што мае зразумець слухач? Тут таксама цяжка даць
адназначны адказ… Людзі мусяць зразумець, што могуць быць розныя падыходы да
аналізу навакольнага свету. А навакольны свет можна трактаваць і з такой
пазіцыі, якая будзе прадстаўлена ў нашым другім дыску.


Еўрарадыё: Прынамсі,
ваш першы альбом вызначаецца атмасфернасцю і змрачнаватасцю. Чаму KOSMODROMM схіляецца ў бок змрочнасці? Беларусам жа так не хапае
пазітыву!

Максім Нікітка-Міровіч: Насамрэч тут ёсць
пазітыў, але ён прыхаваны. І ў першым, і ў другім дысках мы будуем форму, што
заўсёды пасля музычнай фінальнай кропкі ўсё роўна ёсць адчуванне, што ўсё будзе
добра. Мабыць, гэта пазітыў больш высокага ўзроўню…


Еўрарадыё:
Класічнае святло напрыканцы тунэля…

Максім Нікітка-Міровіч: Так. Гэта не калі
ўсе бегаюць з усмешкамі і крычаць: “Усё будзе добра!” — гэта нейкі страшэнны
пазітыў, часам падаецца. У нас пазітыў такога кшталту, калі чалавек разумее,
што адбываецца кепскага і што на гэта можна паглядзець з розных бакоў, ён нават
узброены гэтымі ведамі, але ў выніку ён ведае, што ўсё будзе добра. Падаецца,
гэта больш трывала гучыць, чым проста пазітыў ад няведання таго, што адбываецца
насамрэч.


Беларускамоўная фактура…


Еўрарадыё: Вядома,
што наступны альбом будзе беларускамоўным…

Максім Нікітка-Міровіч: Так. Ячшэ з часоў
школы я пісаў вершы на дзвюх мовах — і па-беларуску, і па-руску. І мне гэта
было аднолькава цікава. Але цікава яшчэ зрабіць дыск менавіта на беларускай
фактуры, мабыць, таму што да нас не рабілі такога дыску менавіта па-беларуску…


Еўрарадыё:
Так, апошнім часам беларусы спалучаюць электроніку з фолькам…

Максім Нікітка-Міровіч: Я акурат хацеў пра
гэта сказаць. Мне вельмі не падабаецца, што беларуская мова ў электроннай
музыцы ўжываецца ў фольк-ключы — гэта вельмі вузкая сцяжынка. Таму нам
закарцела зрабіць сучасны дыск, які таксама будзе па-беларуску. Гэта цікавы
шлях таксама і развіцця мовы, не толькі музыкі.


Кніга Сасноўскага і будучыя
выступы з “Кня
зем
Мышкиным


Еўрарадыё:
Вы назіраеце за працэсамі, якія адбываюцца ў беларускай музыцы?

Максім Нікітка-Міровіч: Шчыра кажучы, не
вельмі. Канешне, я ведаю найлепшыя альбомы мінулага года і іх аўтараў дзякуючы
сайту
Experty.by. Гэта збольшага цікавыя калектывы, але я не часта слухаю
гэтую музыку — шмат чаго слухаць даводзіцца па вучэбнай праграме, таму нестае
часу. Лідар “Старога Ольсы” Зміцер
Сасноўскі
выдаў дзве кнігі пра класічную беларускую музыку. Адна кранае перыяд
з архаікі да
XVIII стагоддзя, а другі том, які нядаўна быў прэзентаваны,
тычыцца часоў з
XVIII стагоддзя да сучаснасці. Мне было цікава пачытаць — я
шмат чаго не ведаў. Мабыць, беларуская музыка, хутчэй за ўсё, мяне цікавіць
менавіта ў гэтым сэнсе.


Еўрарадыё:
Ці канцэртуе KOSMODROMM?  

Максім Нікітка-Міровіч: Зараз — не, таму
што мы адразу спазіцыянавалі сябе як студыйны праект. Я пакуль не вельмі
ўяўляю, у якім фармаце маглі б праходзіць нашы канцэрты. Магчыма, як адмысловыя
нейкія перфомансы — у адным канцэрце, напрыклад, з “Кня
зем Мышкиным”. Таму што я не ведаю, як бы мы ўпісаліся ў вечарынкі,
прысвечаныя творчасці
Depeshe Mode,
бо граем музыку крыху іншага кшталту. На
Depeshe Mode -вечарынкі
людзі прыходзяць больш адпачыць і не чакаюць песень гурту перыяду
Music from the Masses са змрочнымі мелодыямі — мне цікавы гэты перыяд у
творчасці гурта. А на вечарынках яны чакаюць “
Enjoy the Silence і астатнія хіты — мне такая трактоўка Depeshe Mode не
блізкая.  


Еўрарадыё: А
ці будзе цікавай ваша музыка замежнікам?

Максім Нікітка-Міровіч: Не ведаю. Хаця
беларускамоўная фактура — яна цікавая для краін-суседзяў, але як гэта адаб’ецца
ў выніку — казаць цяжка. Мы не азіраемся на пэўных слухачоў — каб трапіць у
слухача, мы робім тое, што нам цікава, а калі наша музыка знаходзіць слухачоў —
гэта добра.


Еўрарадыё:
Ніякай камерцыі!

Максім Нікітка-Міровіч: Дакладна.
Камерцыйных мэтаў пры стварэнні праекту мы не ставілі.

 

Фота: www.kosmodromm.com