Што такое законная ваенная цэль і калі абстрэлы — (не) злачынствы
![Вёска Аляксандраўка пасля вызвалення ад расійскай акупацыі / Еўрарадыё](/sites/default/files/styles/main_image_watermark_/public/2023-08/NKL_9294.JPG.webp?itok=zWxDhhhB)
Вёска Аляксандраўка пасля вызвалення ад расійскай акупацыі / Еўрарадыё
"Гэта законная ваенная цэль", — могуць адказаць экспэрты пра ўдар па вайсковай казарме, тым самым аргументуючы, што гэта не ваеннае злачынства. Але калі з самімі вайскоўцамі або са складамі зброі, напрыклад, усё зразумела, то як зразумець, што наогул такое "законная ваенная цэль"? Еўрарадыё спрабуе разабрацца ў тонкасцях міжнароднага права.
Пачнем з вызначэння. Законная ваенная цэль — аб'ект, збудаванне або чалавек, які з'яўляецца дапушчальнай цэллю — для нападу падчас ваенных дзеянняў.
Як напісана ў дадатковым пратаколе да Жэнеўскіх канвенцый ад 12 жніўня 1949 года, "Ваенныя аб'екты абмяжоўваюцца тымі аб'ектамі, якія ў сілу свайго характару, размяшчэння, прызначэння або выкарыстання ўносяць эфектыўны ўклад у ваенныя дзеянні і поўнае або частковае разбурэнне, захоп або нейтралізацыя якіх пры існых у дадзены момант абставінах дае відавочную ваенную перавагу" (Артыкул 52).
Такім чынам, аб'ект становіцца законнай ваеннай цэллю ў той момант, калі становіцца важным (і прыносіць перавагу) адному з праціўнікаў. У тэорыі гэта можа быць і школа — зразумела, калі яна не працуе, а ў ёй кватаруюцца вайскоўцы.
![Что такое законная военная цель и когда обстрелы — (не) преступления](/sites/default/files/styles/default_image_paragraph/public/paragraphs/image/ZVEuanBn.jpg.webp?itok=ka9Z4zc8)
Дык злачынства ці не?
Радо пісаў: гэта ваеннае злачынства — наўмысна атакаваць усё, што не з'яўляецца законнай ваеннай цэллю. Галоўнае — наўмысна, бо выпадковае прычыненне шкоды грамадзянскім асобам ці аб'ектам не заўсёды можа быць злачынствам.
У любым выпадку, ці з'яўляецца законнай тая ці іншая ваенная цэль, можа ацэньваць у будучыні толькі суд, так сама як і вызначаць, што было ваенным злачынствам, а што не. Аднак можна казаць, што, хутчэй за ўсё, аб'екты энэргетычнай інфраструктуры, якія зараз паражае Расія, — незаконныя вайсковыя цэлі, гэта значыць іх абстрэл — ваеннае злачынства.
Каб сачыць за галоўнымі навінамі, падпішыцеся на канал Еўрарадыё ў Telegram.
Мы штодня публікуем відэа пра жыццё ў Беларусі на Youtube-канале. Падпісацца можна тут.