Вы тут

Беларусь і Расія зноў на парозе нафтавай вайны

Беларусь зноў хоча нафтавых кампенсацый / maritimes.gr

Паміж Беларуссю і Расіяй спее чарговы нафтавы канфлікт. Прычына ў 3,5 млрд расійскіх рублёў ($46,52 млн), якія "Гомельтранснафта Дружба" разлічвае атрымаць ад "Транснафты". Беларускае прадпрыемства лічыць гэтую суму сваімі "выпадальнымі" даходамі: 1 млрд расійскіх рублёў — недаатрыманая выручка праз зніжэнне грузапатоку расійскай нафты ў мінулым годзе, а яшчэ 2,5 млрд — павышэнне тарыфу на транзіт на велічыню ўведзенага беларускімі ўладамі экалагічнага падатку.

У Расіі ад такога павароту падзей не ў захапленні. "Транснафта" не спяшаецца пагаджацца на выплаты. Еўрарадыё разабралася, што гэта за сумы, чаму беларускі бок лічыць, што Расія зноў яму павінная, а расійскі бок з гэтым спрачаецца.

Размовы "па паняццях" бессэнсоўныя

Расійская кампанія "Транснафта" называе падлікі "Гомельтранснафта Дружба" эканамічна неабгрунтаванымі. Зніжэнне транзіту расійскай нафты ў мінулым годзе адбылося пра змяншэнне здабычы ў рамках угоды АПЕК+, адзначаюць там. У планах было транспартаваць 50 млн тон, але выйшла на 4,54 млн тон менш.  

Каб зразумець, наколькі справядлівае патрабаванне "Гомельтранснафта Дружба" з юрыдычнага пункту гледжання, трэба азнаёміцца з тэкстам пагаднення па транспартаванні, адзначае старшы аналітык "Альпары Еўразія" Вадзім Іосуб.

— Зразумела, што ў нас такія рэчы ніколі не публікуюцца. Адпаведна, ацаніць іх мы не можам. Калі ўмовамі пагаднення нічога такога не прадугледжана, то размовы, што называецца, "па паняццях" перспектывы не маюць, — кажа аналітык.

На думку эксперта, без згоды Расіі падняць тарыфы Беларусь не зможа.

Могуць быць розныя варыянты, калі гэтае патрабаванне можа быць абгрунтаваным. Тут поле дзейнасці для юрыстаў. З аднаго боку, у дамове маглі быць прапісаныя канкрэтныя аб'ёмы, а з іншага, нават пры іх наяўнасці магла быць нейкая агаворка пра форс-мажор.

Тады Расія магла б апеляваць да таго, што мы і б рады [прапампаваць больш], але вось рашэнне АПЕК+ праз падзенне цэн, а падзенне цэн — праз пандэмію кавіду. А пандэмія кавіду — гэта форс-мажор.

Каб абараніць сваю рацыю, Беларусь тэарэтычна можа звярнуцца ў суд ЕАЭС. Але перспектыў там няшмат. Тым больш спрачацца з Расіяй складана ва ўмовах, калі яна з'яўляецца адзіным крэдыторам і пастаўшчыком газу для Беларусі, практычна адзіным пастаўшчыком нафты.

Падатак беларускіх прадпрыемстваў мусяць плаціць у Расіі?

Яшчэ 2,5 млрд расійскіх рублёў — гэта велічыня экалагічнага падатку, які са студзеня 2020 года ўведзены ў Беларусі для прадпрыемстваў, што займаюцца транспартаваннем нафты і нафтапрадуктаў. Але, на думку "Транснафты", перакладаць падатак на яе няправільна. Маўляў, гэтыя выплаты ўзнікаюць у сувязі са зменай унутранага беларускага заканадаўства. Прычым тут расійская кампанія?

Пагадненнем па транспартаванні нафты прадугледжанае змяненне тарыфу на велічыню доларавай інфляцыі плюс фіксаваны працэнт. Паўторымся, гэта дакумент непублічны. Але наўрад ці ў ім у нейкім выглядзе могуць быць прадугледжаныя плацяжы па экалагічным падатку, пра які  было абвешчана толькі ў пачатку 2020 года. 

— Добра спрабаваць сабраць грошы там, дзе іх можна сабраць. Думаю, тэхнічна гэтая актыўнасць — выкананне даручэнняў, якія ідуць з Адміністрацыі прэзідэнта. Наверсе так вырашылі і аддалі распараджэнне. А Саўмін і прадпрыемствы па транспартаванні нафты бяруць пад казырок і спрабуюць яго неяк выканаць. Наколькі ўдалая будзе гэтая спроба, яны не задумваюцца, таму што не прынята спрачацца з рашэннямі, прынятымі наверсе, — заключае аналітык. І зноў адпраўляе да юрыстаў, якія павінныя ўважліва вывучыць тэкст пагаднення.

Каб сачыць за галоўнымі навінамі, падпішыцеся на канал Еўрарадыё ў Telegram.

Мы штодня публікуем відэа пра жыццё ў Беларусі на Youtube-канале. Падпісацца можна тут.